Hello hormones! Zijn jouw hormonen wel in balans?

Jullie hebben het vast wel ergens gehoord of gelezen en zeker als je een vrouw bent kun je er niet omheen, altijd maar die vervelende hormonen die ervoor zorgen dat je weer die reep chocolade naar binnen hebt gewerkt of een schoen naar je vriend hebt gegooid. Vandaag ga ik wat dieper in op hormonen en welke invloed deze hebben op je stofwisseling en dus het proces van een fitter en gezonder lichaam!

Schermafdruk 2015-06-23 22.38.03

Wat zijn hormonen eigenlijk en wat doen ze in ons lichaam? 

Voor de mensen die eigenlijk helemaal niet weten wat hormonen zijn en wat ze doen; het zijn stoffen in je lichaam die allerlei functies van je lichaam regelen en processen beïnvloeden. Hormonen worden door het bloed in je lichaam vervoerd en worden uiteindelijk afgebroken in de lever, een zeer belangrijk orgaan waar je dus ook goed voor moet zorgen! Een aantal functies waar hormonen bij betrokken zijn:

  • Voortplanting, groei en ontwikkeling
  • Stofwisseling, spijsvertering en opslag en vertering van reserve voedsel (aaaah… verbranding dus!)
  • Gedrag, gevoelens en emoties
  • Functies van organen

Je hormonen worden aangemaakt in verschillende klieren in het lichaam (hypofyse, hypothalamus, schildklier, bijnieren, alvleesklier, eierstokken en in de zaadballen). Ze worden gereguleerd door het lichaam, die er in een gezonde toestand voor moet zorgen dat er niet teveel, maar ook niet te weinig van een bepaald hormoon wordt aangemaakt. Om het nog moeilijker te maken zijn er ook nog verschillende soorten hormonen, namelijk eiwithormonen en steroïdhormonen. Deze worden weer onderverdeeld in functiegroepen zoals geslachtshormonen, groeihormonen, schildklierhormonen en hormonen die de bloedsuiker en spijsvertering beïnvloeden. Heb je inmiddels al spijt dat je geen biologie hebt gekozen op de middelbare school?

Een goed voorbeeld van een hormoonaandoening is diabetes oftewel suikerziekte, waar het hormoon insuline niet of in onvoldoende mate aangemaakt wordt.

De hormonen die invloed op je gewicht hebben zijn voornamelijk cortisol (stresshormoon), ghreline (eetlustopwekkend), oestrogeen (vrouwelijk hormoon) en testosteron (mannelijk hormoon).

Hoe kan het dat mijn hormonen uit balans zijn?

Er zijn verschillende oorzaken waardoor je hormonen uit evenwicht kunnen zijn, maar deze zijn niet altijd duidelijk omschreven of je bent je hier misschien niet van bewust. Dikke kans dat het aan je voedingspatroon ligt die bijvoorbeeld te eenzijdig is of als je veel geraffineerde en industrieel geproduceerde producten zoals bijvoorbeeld suiker eet. Daarnaast heeft vervuiling van buiten invloed op je hormoonbalans en ook de E-nummers die in voedingsmiddelen zitten. Gebrek aan beweging en stress zijn vaak ook oorzaken van een hormonale disbalans.

Hoe krijg ik mijn hormonen weer in balans?

Tja, dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Wil je het helemaal goed doen dan moet je je bloed laten prikken en uitzoeken aan welke hormonen het allemaal ligt. Wel kun je natuurlijk goed op je voeding letten, stress beperken en actief blijven, maar dit geldt eigenlijk sowieso voor een gezonde leefstijl!

Hier zijn in ieder geval een aantal tips:

  • Drink ruim voldoende water (2 liter per dag)
  • Slaap voldoende (iedere nacht 7-8 uur)
  • Consumeer geen kunstmatige zoetstoffen (in bijv. light producten) en beperk de inname van geraffineerde suikers (in veel bewerkte producten)
  • Beperk de inname van alcohol en cafeïne (koffie)
  • Sla geen maaltijden over, hiermee verstoor je de stofwisseling
  • Vrouwen kunnen extra sojaproducten nemen voor een grotere inname aan fyto-oestrogeen/isoflavonen (voornamelijk vrouwen die zwanger willen worden)
  • Eet gezonde vetten uit bijvoorbeeld vis, avocado, (kokos- of olijf)olie, noten, zaden en bijvoorbeeld lijnzaad
  • Slik extra vitamine D(3), zeker in de winterperiode
  • Vervang voedingsmiddelen met enkelvoudige koolhydraten voor bronnen met complexe koolhydraten zoals volle granen (volkoren), peulvruchten, bonen en uit groente en fruit
  • Beperk je inname van producten met een hoge Glycemische Index (GI), deze geeft de maat aan waarin koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose in het bloed wordt opgenomen (minder dan 55 is een lage GI).

Als je echt wilt weten aan welke hormonen het precies ligt en waar je bijvoorbeeld een tekort aan hebt, kun je altijd je bloed laten prikken bij de huisarts. Een (orthomoleculair) diëtist kan op die manier kijken naar de reactie van je lichaam op specifieke voedingsmiddelen, welke combinatie van voedingsmiddelen bij jou past en ook in welke volgorde je zou kunnen eten om je te helpen je hormonen weer in balans te krijgen. Iedereen is namelijk anders en heeft soms zo zijn of haar specifieke behoeftes. Ik ben van mening dat voeding zo puur en onbewerkt mogelijk moet zijn en vooral variatie de basis is in een gezond voedingspatroon!



About The Author

Tirza Winters

Diëtist en voedingsdeskundige, een echte foodie met veel passie om anderen ervan te overtuigen dat een gezonde leefstijl leuk, lekker en gemakkelijk is!

4 Responses

  1. Willemijn

    Leuk en nuttig artikel! Hoe zit het met de hormonen in de anticonceptiepil? Wat voor invloed levert die precies?

    Reply
    • Tirza

      Hoi Willemijn!

      Ik ben zeker van mening dat de hormonen die in de anticonceptiepil zitten van invloed zijn, maar ik denk ook dat dit per persoon verschillend is. Er zijn natuurlijk ook diverse soorten anticonceptiepillen (lichtere en zwaardere) maar ik durf zelf geen uitspraak te doen naar de invloed van deze hormonen!

      Reply
  2. Marvin

    Je geeft aan dat je geen maaltijden moet overslaan omdat dit de stofwisseling verstoort. Maar hoe denk jij dan over intermittent fasting, waarbij je een gedeelte van de dag vast en je benodigde calorieën in een kortere periode consumeert?

    Reply
    • Tirza

      Hoi Marvin,

      Dat is een goeie. Ik denk dat IF een goed alternatief is om bijvoorbeeld vet te verliezen maar ik ben ook van mening dat je dit alleen moet doen als je je hier als persoon goed bij voelt. Ook vind ik dat je zo’n voedingspatroon nooit te lang aan moet houden, maar dat is mijn persoonlijke mening. Ik heb het zelf een paar dagen geprobeerd maar ik merkte toch dat mijn energieniveau tussen de maaltijden door erg laag was en hier voelde ik me niet lekker bij. Ik denk niet dat het erg slecht is om een maaltijd over te slaan, mits je deze natuurlijk bij een andere maaltijd (zoals bij IF) extra consumeert. Toch ben ik van mening dat de drie hoofdmaaltijden het beste zijn, tussendoortjes zijn wat minder belangrijk.

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.