Het is bijna zomer dus je gaat ervoor! Elke dag sta je in de sportschool alsof het een religie is. Net die laatste kilootjes kwijtraken voordat je weer over de Spaanse/Franse/Italiaanse stranden mag flaneren. Maar het afvallen lijkt maar niet te lukken. Het duurt allemaal veel langer dan verwacht. Misschien kom je zelfs wel aan. Hoe komt dat? In dit blog lichten wij het effect van slaapgebrek op je gewicht toe. 

Natuurlijk kan het niet verliezen, of toenemen, van gewicht meerdere oorzaken hebben. In dit blog neem ik je mee in één van de mogelijke boosdoeners, namelijk: slaaptekort. Want wat heeft slaapgebrek voor effect op jouw gewicht? 

*Wist je trouwens dat een van de grootste oorzaken van ziektes en sterfte (lekker vrolijk blog wel), in de ontwikkelde landen, denk aan: hartziekten, obesitas, dementie, diabetes en kanker, allen zijn gelinkt aan een gebrek aan slaap? – Zet die wekker maar wat later morgenochtend!* 

Het onderzoek

Dr Eve van Cauter (Universiteit van Chicago) herkende dat meer dan één derde van individuen in geïndustrialiseerde landen minder dan 5 of 6 uur slaapt per nacht, gedurende de week (het weekend telt dus voor het gemak niet mee, omdat zij ook wel weet dat wij iedere zondag als een lamme tak tot 11 uur in bed blijven liggen). Met dit in haar achterhoofd werd er een onderzoek opgezet: 

Men neme een groep gezonde jong volwassenen (zoals jij en ik), met een normaal gewicht, en stopt ze een midweek in een onderzoeksinstelling. Je geeft ze alles wat hun hartje begeert, behalve slaap, dat mogen ze maar 5 – 6 uur per nacht. Na deze (zeg maar gerust hel) week, bleek dat deze individuen zo’n 300 kcal meer aten per dag. Dat is ruim 1000 kilocalorieën per week. Als we dat opschalen naar een vol jaar, betekent dat zo’n 5 tot 10 kilo gewichtstoename per jaar. 

Buiten het feit dat je dus meer gaat eten van te weinig slapen staat je zenuwstelsel zwaar onder druk. Iets wat je cortisol (stress) niveau doet stijgen. Hierdoor worden belangrijke voedingsstoffen minder goed opgenomen door je lichaam. Dit zorgt voor prikkelbare darmen (en een boze vriendin wanneer voor de zoveelste keer een scheet laat) en een hoge concentratie van suiker in je bloed. Met andere woorden: wanneer je minder dan 7 of 8 uur slaapt per nacht, is niet alleen de kans op gewichtstoename, overgewicht of obesitas veel groter. Ook de kans op diabetes type 2 stijgt. 

Twee hobbits op een stokje

Deze gewichtstoename heeft te maken met twee hormonen die worden aangemaakt wanneer jouw wekker iets te vaak, iets te vroeg gaat. Namelijk: leptine en ghreline. En hoewel deze hormonen misschien klinken als de namen van twee vergeten hobbits (sorry, ik heb TLOTR nooit gezien), het is wel ergens op gebaseerd. Leptine is afgeleid van het Griekse woord “Leptos”, dit betekent slank. Ghreline komt van het Proto-Indo-Europese (ja, dat, ja) woord voor groei. Weer wat geleerd vandaag. 

Wanneer deze twee hormonen in verkeerde banen worden geleid, is gewichtstoename eerder regel dan uitzondering. Leptine zorgt er namelijk voor dat je brein een signaal krijgt dat je vol zit, en dus stopt met eten. Ghreline, aan de andere kant, is het stemmetje in je hoofd dat heel hard “geef me meer!” roept. 

Niet genoeg slapen zorgt ervoor dat je je niet voldaan voelt na een maaltijd, en dus eerder geneigd bent om meer te eten (hoor je de ghreline al roepen?). Een typisch gevalletje “the boy who cried wolve”, maar dan anders. 

Nog zo’n moeilijk woord

Verder is er nog niet zo heel lang geleden ontdekt dat slaapgebrek kan leiden tot een toename van het chemisch stofje endocannabinoïde. Zeg dat maar eens 10 keer snel achter elkaar. 

Zoals de naam misschien wel doet vermoeden, zit dat stofje ook in cannabis. Oftewel: wiet. Oftewel: dat jointje dat je zaterdagavond hebt gerookt. En net als dat wiet ervoor zorgt dat je de koelkast leegrooft (of thuisbezorgd.nl overuren laat draaien), stimuleert deze chemical dus ook je zin om te snacken. 

Minder slapen, meer eten

Tja, klinkt logisch toch? Want hoe minder je slaapt, hoe meer calorieën je verbrandt. Je bent immers langer wakker, en moet dus meer eten. Niet helemaal waar helaas. Uit bovenstaand onderzoek (die van de universiteit van Chicago) blijkt namelijk dat het aantal calorieën dat je je zogenaamd meer zou verbranden door later naar bed te gaan, te verwaarlozen is. 

Daarbij komt ook nog eens: hoe minder je slaapt, hoe minder energie. Ook logisch. Minder energie om leuke dingen te doen, en natuurlijk om te sporten. Want zeg nou zelf, jij ligt toch ook honderd keer liever op de bank na een zwaar weekend dan een zware leg day mee te pakken? 

Ben jij van plan om nog even op een crash dieet te gaan? Om voor de zomer nog een paar pondjes kwijt te raken? Blijf dan ook even wat langer liggen morgenochtend. Want er zit ook verschil in wát voor gewicht je verliest wanneer je niet lang genoeg in bed ligt. Wist je namelijk dat 70% van het gewicht dat je verliest bij 5.5 uur slaap (ten opzichte van 8.5) bestaat uit vetvrije massa? Spieren dus! En die wil je natuurlijk juist niet kwijt raken! 

Niet genoeg slaap is dus het perfecte recept (hehe) voor gewichtstoename of zelfs obesitas. 

Dus, wat moet je doen? 

Nou, weer genoeg negativiteit voor de komende tijd. Tijd voor iets positiefs. En nog nooit heb ik zo’n heerlijk advies kunnen geven: ga lekker slapen! 7 of 8 uur per nacht is genoeg om je gewicht onder controle te houden en ook nog eens elke ochtend fris en fruitig wakker te worden. Het wordt makkelijker voor je brein om verlangens (naar ongezond eten) te stillen en je wordt minder impulsief. Ook weer fijn, want ook ik weet hoe het is om een zak chips weg te werken en er later spijt van te hebben. (En hoe het is om bij de kassa van de Appie nog snel even een chocoladereep mee te grissen.)

Nog even in het kort

Weinig slapen zorgt ervoor dat je hongergevoel en zin om te eten stijgen. Het zorgt ervoor dat je jezelf minder goed kan behoeden voor impulsen en je voedselinname stijgt. Je voelt je minder snel verzadigd nadat je wat eet en je dieet zal dus minder effectief zijn. 

En ook nog even credit, waar credit is due: ik heb dit natuurlijk niet allemaal zelf verzonnen. Dit verhaal is gebaseerd op het boek “Why we sleep” van Matthew Walker. Matthew is professor Neurowetenschap en Psychologie op de universiteit van Californië, met meer dan 100 wetenschappelijke onderzoeken op zijn naam. 

About The Author

Femke Klaassens

Femke. Houdt van rondjes om de wereld en klagen over het weer. Pretendeert graag een fitgirl te zijn. Sport om te eten. #pizzaislife

Leave a Reply

Your email address will not be published.